Dankbaar terugkijkend op een weekend vol zang en informatie van de koormuziek, geef ik me over aan de drang om een impressie te geven van een fantastische internationale korenontmoeting 2010 georganiseerd door Koor & Stem uit Vlaanderen onder de welluidende titel: “It’s Oh So Choir”.
De laatste jaren is het tevens gebruikelijk om de Korenmanifestatie van de Zuidelijke Nederlanden te integreren in zo’n groot festival en dit alles vond plaats op 30 en 31 oktober in het prachtige en grootse Flagey-gebouw in hartje Brussel.
Terecht opende het programmaboekje dan ook met de slogan van dit Korenfestival :
“It’s oh so choir”.
Wat is er heerlijker dan samen te zingen en te luisteren naar koorzang en dan tegelijk de culturele verbondenheid van de Zuidelijke Nederlanden hiermee tot uitdrukking brengen.
De uitstekende koren, maar ook de bekwame inleiders van de workshops hebben ons in twee dagen op waardige wijze hun kennis en kwaliteit van de koorzang voorgeschoteld.
Wij hebben kunnen genieten van vakbekwame dirigenten als Kurt Bikkenbergs, die onder de titel: “Singing with children” en als componist, het speciale kinderkoorrepertoire van de Vlaamse en Nederlandse kinderkoorzang onder onze aandacht bracht.
Daarnaast waren er nog reading sessions door Sandra Milliken met de Edition Peeters London van Australische componisten en koormuziek en door Lucien Posman en Bo Holten die respectievelijk de Deense en de Vlaamse Koorliteratuur voor hun rekening namen. Dit alles nadien gelardeerd met een optreden van bekwame Nederlandse, Vlaamse en Deense koren in een Internationale Korenontmoeting.
Op de tweede dag waren wij toehoorders bij een AGEC-workshop for Young composers.
Wij waren onder de indruk van de manier waarop deze jonge componisten, van voor in de twintig , het de koren niet gemakkelijk maakten met hun mooie maar toch wel moeilijke hedendaagse composities.
Deze werken werden daarom ook uitgevoerd door de gerenommeerde Vlaamse koren Het Vlaamse Radiokoor en het koor Reflections en werden voor de jonge componisten van commentaar voorzien door de componisten Michael Scheck en Vic Nees.
Louis Buskens presenteerde als dirigent van het Brabantkoor en het Noord-Nederlands Concertkoor en als docent bij diverse conservatoria, de Nederlandse Koormuziek in een workshop
Naast deze interessante workshops werden deze dagen gecompleteerd door een internationale korenontmoeting van Deense, Nederlandse en Belgische koren.
Deense koren: Nordlyskoret, Sankt Pauls Kammerkor, beide uit Kopenhagen
Nederlandse koren: Kamerkoor Melopoëia - Middelburg; Cappella Breda.
Kamerkoor Cantate - Venlo en Jeugdkoor Giocoso - Weert.
Belgische Koren: Amarylca -Lier ; Arc Sonore Vocaal Ensemble Sint Niklaas;Cappella Concinite Leuven; Choeur de Chambre d’Ishgango - Namen; Choeur Polyphonia de Bruxelles - Brussel; Vocaal Ensemble Musi Horti - Heverlee.
Het zou teveel worden om elk koor ook nog afzonderlijk te beoordelen op hun kwaliteit , maar dat de optredens van een uitzonderlijk hoog gehalte waren behoeft geen betoog.
Het fijne en kwalitatief goed musiceren was deze hoogstaande internationale korenontmoeting echt waardig.
De organisatie door Koor & Stem VZW uit Antwerpen was weer in vertrouwde handen en prima verzorgd en de belangstelling vooral bij de korenontmoetingen was groot.
Dat zo’n korenevenement aangrepen wordt om de onderlinge culturele band die bestaat tussen de provincies van de Zuidelijke Nederlanden, respectievelijk Noord-Brabant, Zeeland, Limburg en Vlaanderen te verstevigen, is hiermee dan ook zeer geslaagd.
Frans Huismans.
In Maastricht was de lucht op zaterdag 20 september 2008 gevuld met de klank van tientallen koren uit Nederland en Vlaanderen. De zesde editie van de Korenmanifestatie der Zuidelijke Nederlanden had zich ingebed in het Musica Sacra Festival in Maastricht.
Vandaar ook het besluit van de werkgroep om in te spelen op het thema: Getuigen: Belijders en Martelaren. Geen eenvoudige taak voor de negen deelnemende koren om binnen dit thema de geschikte muziek te vinden. Toch zijn de dirigenten daar wonderwel in geslaagd en kregen we een rijke oogst van passende koormuziek voorgeschoteld. Het is onbegonnen werk om alles op te sommen maar enkele hoogtepunten – hetzij qua keuze, hetzij qua uitvoering – willen we toch vermelden.
Uit het interessante programma van het Kamerkoor Cantate, vrouwenkooruit Venlo en Nederlands Koor van het jaar o.l.v. Véron Jonstra vermelden we Sicut Cervus desiderat van Nancy Telfer (1950) en een schitterend Exsultate Deo van Jacob Lorentzen (1968). Ook het Negro sum van Pablo Casals (1976-1973) werd zeer gesmaakt.
Het Eindhovens Jeugdkoor o.l.v. Agnes Brouwers-Sásdi stelde een ambitieus programma samen dat, niettegenstaande de zeer klein bezetting toch een mooie vertolking bracht van Service pour la veille du sabbat van Darius Milhaud en vooral het gregoriaans geïnspireerde Sanctus con tropo.
Het Vocaal Ensemble Musa Horti uit Leuven onder leiding van Peter Dejans bracht een schitterende uitvoering van het opdrachtwerk The Accidental Marthyr van Frank Nuyts (1957). Het koor musiceerde met grote discipline en vreugde.
Het Middelburgs Kamerkoor voor de gelegenheid o.l.v. de interim-dirigent Geert Hendrix viel op door de uitvoering van twee motetten van Julius Röntgen (1855-1932), Duits-Nederlandse componist, dirigent en leraar. Gleich wie die grünen Blätter auf einem schönen Baum en Kommt her zu mir dateren van 1919 en vertonen alle kenmerken van de Duits-Romantische school. De vriendschap van de componist met Brahms en Grieg zullen hieraan wel niet vreemd zijn.
Het Jeugdkamerkoor “Plurale Tantum” uit Breda verraste door een goed-begrepen uitvoering van een vijftal Renaissancewerken van o.a. Josquin des Prez, Clemens non Papa en Loyset Compère. Gewaagd maar zeer geslaagd was de vertolking van O salutaris hostia van Pierre del la Rue. De jonge koristen zongen met veel overtuiging en zeggingskracht.
Ook het programma van het Vocaal Ensemble Silhouet uit Roermond was boeiend in samenstelling. Naast het interessante O Magnum Mysterium (1994) van de Amerikaanse componist Morten Lauridsen (1943) en twee werken uit de Franse School van de 20ste eeuw Poulenc en Messiaen konden we ook genieten van Bonum est confiteri Domino van Vic Nees.
Als derde Vlaams koor konden we luisteren naar het Collegium de Dunis o.l.v. Ignace Thevelein. Het originele programma met uitsluitend Renaissancemuziek omvatte twee werken van minder gekende componisten nl. Panis quem ego dabio van Lupus Hellinck (1496-1541) en twee delen uit de Mis Panis quem ego dabio van Gheerkin De Hondt gebaseerd op het gelijknamige motet.
Van het Vocaal Ensemble Musica Cordis uit Goes o.l.v. Hans Smout onthouden we vooral het Agnus Dei van Joseph Rheinberger (1839-1900) en natuurlijk het populaire Agnus Dei van Samuel Barber (1910-1981). Het ganse programma was trouwens samengesteld uit vijf Agnus Dei.
De Korenmanifestatie 2008 werd afgesloten door het kinderkoor Clari Cantuli uit Kessel-Lo. De groep van 39 kinderen zong met een krachtig geluid maar ook zeer genuanceerd en soms zelfs fluisterzacht. Hoe dirigente Ria Van Wing dit klaarspeelt, telkens opnieuw met telkens wisselende groepen en zonder enige selectie, zal voor ons altijd een raadsel blijven. Het koor werd beloond met een daverend applaus en mocht als enige een bisnummer zingen. Volkomen verdiend en terecht en bovendien een waardig en aansprekend slot van de dag.
Deze zesde editie bracht meer dan 200 zangers uit de zuidelijke Nederlanden bij elkaar om samen te zingen en te musiceren. De zes Nederlandse en de drie Vlaamse koren kregen de gelegenheid elkaar beter te leren kennen en te begrijpen. De zeer ruime publieke belangstelling was een belangrijke aanmoediging voor de koren. Ook muzikaal was het een hoogfeest met allemaal hoogstaande koorwerken uit verschillende periodes van de muziekgeschiedenis gebracht door de beste van de amateurkoren uit de regio. De volgende Korenmanifestatie der Zuidelijke Nederlanden wordt gepland in 2010. We kijken er naar uit.
Urbain Van Asch Hofstade, 21 september 2008